CFP+ là gì?

Định nghĩa hệ thống, hiểu đúng trong 5 phút đầu tiên

Trong thế giới ngày nay, có hàng nghìn tổ chức tự nhận là đang “thay đổi xã hội”. Có quỹ từ thiện, có tổ chức phi lợi nhuận, có nền tảng gây quỹ, có doanh nghiệp xã hội. Tất cả đều có thiện chí. Nhưng hầu hết đều vận hành theo cùng một logic: nhận tiền, phân phát, rồi kết thúc và bắt đầu lại từ đầu.

CFP+ không thuộc về danh mục đó. Để hiểu CFP+ là gì, điều đầu tiên cần làm là hiểu CFP+ không phải là gì.

CFP+ không phải là…

• Một quỹ từ thiện đơn lẻ: CFP+ không chờ quyên góp rồi phân phát. Đây không phải mô hình “nhận → cho → hết”.
• Một dự án tài chính hay công cụ đầu tư: CFP+ không cam kết lợi nhuận tài chính cho bất kỳ ai. Không có lãi suất, không có cổ tức, không có sinh lời cá nhân.
• Một tổ chức phi lợi nhuận truyền thống: CFP+ không vận hành theo mô hình phụ thuộc vào nhà tài trợ hay sự tồn tại của người sáng lập.
• Một nền tảng gây quỹ hay quyên góp: CFP+ không phải là kênh trung gian để chuyển tiền từ A đến B.

CFP+ là một hệ điều hành giá trị xã hội

“CFP+ (CharityFundPlus+) là một hạ tầng điều phối giá trị xã hội: một hệ sinh thái hiến định được thiết kế để giá trị không bao giờ biến mất, mà chỉ được tái sinh, luân chuyển và tích lũy theo thời gian.”

Từ khoá quan trọng ở đây là “hạ tầng” và “hiến định”. CFP+ không phải là một chương trình hay một dự án có thời hạn. Nó là cơ sở hạ tầng giống như đường xá, điện lưới hay internet nhưng dành cho dòng chảy giá trị xã hội. Và nó được hiến định: mọi quy tắc, mọi nguyên tắc, mọi cơ chế vận hành đều được ghi rõ, minh bạch và không thể bị bóp méo bởi lợi ích cá nhân hay quyền lực tập trung.

Tại sao cần một hạ tầng như vậy?

Hãy nghĩ về những gì xảy ra với phần lớn nguồn lực xã hội hiện nay. Một doanh nghiệp chi ngân sách CSR để thực hiện một dự án. Dự án kết thúc. Báo cáo được viết. Và không ai thực sự biết tác động thực sự là gì hay liệu nó có tạo ra thay đổi bền vững không. Tiền đã đi, nhưng giá trị không ở lại.

Hoặc một tổ chức phi lợi nhuận hoạt động hiệu quả trong 10 năm. Người sáng lập rời đi. Nhà tài trợ chính thay đổi ưu tiên. Tổ chức sụp đổ. Tất cả kiến thức, mạng lưới và niềm tin tích lũy được trong 10 năm đó biến mất.

CFP+ được xây dựng để ngăn chặn điều đó. Bằng cách thiết kế một hệ thống mà giá trị dù là tài chính, tri thức, niềm tin hay mạng lưới đều được bảo tồn, luân chuyển và tái tạo sau mỗi vòng hoạt động.

Năm đặc điểm cốt lõi phân biệt CFP+ với mọi mô hình hiện có

• Tuần hoàn thay vì tuyến tính: Giá trị không đi từ A đến B rồi biến mất. Nó chảy trong một vòng kín tạo ra, phân bổ, tác động, xác minh, rồi tái tạo để bắt đầu vòng mới mạnh hơn.
• Phi tập trung thay vì trung tâm hóa: Không có một điểm kiểm soát duy nhất. Mọi cộng đồng, mọi doanh nghiệp đều là node trong mạng lưới có quyền đóng góp và hưởng lợi như nhau.
• Minh bạch mặc định thay vì minh bạch khi bị yêu cầu: Dữ liệu luôn công khai. Không cần hỏi để biết thông tin đã ở đó cho bất kỳ ai muốn kiểm chứng.
• Cộng đồng là chủ thể thay vì đối tượng: Người dân địa phương không phải là người thụ hưởng thụ động. Họ là người đề xuất, vận hành và giám sát CFP+ cung cấp công cụ, không phải câu trả lời.
• Hệ thống sống sau founder: CFP+ được thiết kế để tồn tại và mạnh lên dù bất kỳ cá nhân nào rời đi. Governance không phụ thuộc con người nó được mã hóa vào cấu trúc.

Một câu để mang theo

“CFP+ không hỏi “chúng ta có thể giúp gì?” CFP+ hỏi “làm thế nào để hệ thống tự vận hành đúng, ngay cả khi không có chúng ta?””

Đó là sự khác biệt giữa từ thiện và kiến trúc xã hội. CFP+ chọn xây dựng kiến trúc.